Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 
0 stemmen

Van Zwol, de schrijver

Volgende Vorige Overzicht
Wim van Zwol op een foto die verscheen bij een artikel over hem in de Trouw. Onder de foto een van de schriften waar hij zijn verhalen in begon.  +
Wim van Zwol op een foto die verscheen bij een artikel over hem in de Trouw. Onder de foto een van de schriften waar hij zijn verhalen in begon.

Van Zwol, de schrijver

In Enkhuizen stond rond 1973 een nieuwe schrijver op. Wim van Zwol was drie jaar daarvoor begonnen met het opschrijven van de verhalen die bij zijn kinderen al lang en breed bekend waren. Zijn manuscript stuurde hij naar de uitgever van zijn lievelingsschrijver Klaas Norel. Hij wachtte in spanning af. Het duurde drie maanden voor Van Zwol zijn manuscript terug vroeg, ervan overtuigd dat ze het niks vonden. Toen kwam hij erachter dat de uitgever net was overgenomen door Deltos Elsevier, en deze hadden wel degelijk interesse. Hét begin van een schrijverscarrière.  

De heer Van Zwol laat een schrift zien die van boven tot onder is volgeschreven met verhalen. Zelfs vier regels boven en onder de lijntjes staat in een klein en zichtbaar snel geschreven handschrift een boek in de kinderschoenen. “Zo begon ik met verhalen schrijven. Na het corrigeren, typte ik ze uit en las ik ze weer door. En dan zaten er weer veranderingen in. Maar bij uitgevers mocht je niet meer dan drie correcties op een bladzijde hebben. Dus dan kon ik het hele blad weer overtypen. Dágen en úren zat ik aan zo’n boek om het goed te krijgen. Totdat het computertijdperk kwam, toen ging dat allemaal beter, kon ik net zo lang ritselen tot het goed was. En in één keer uitprinten!”

‘Alsof er een film in mijn hoofd draait’
“Maar er is nog wat, ik schrijf ontzettend snel. Het is net alsof er een film in mijn hoofd draait, en die vertaal ik in woorden. Bij het typen kwam het vaak voor dat ik dacht ‘waar heb je het over?’. Of ik kon het helemaal niet meer lezen, want ik schrijf echt slordig! Moest ik weer even terugdenken, hoe zat dat ook alweer?” Om de grote lijnen van zijn verhaal niet uit het oog te verliezen, maakte Wim van Zwol voorin zijn schriften altijd schema’s. “Hier begin ik en daar moet ik eindigen. Soms zette ik er wat gegevens bij. Ik heb ook wel eens een tekening gemaakt. Geen mens zag daar natuurlijk wat in, maar ik wist precies welke lijntjes ik moest volgen.”

Debuut ‘Slimmer dan de vijand’
Toen duidelijk werd dat de uitgever Deltos Elsevier zijn jeugdboek ‘Slimmer dan de vijand’ wilde gaan uitgeven werd Van Zwol gevraagd langs te komen. “Of ik met de redactie wilde komen praten om het boek te corrigeren. Toen heb ik drie dagen om de tafel gezeten in Amsterdam. Puntje weg, kommaatje weg, woordje erbij. Daar heb ik ontzettend veel van geleerd. Na een hele tijd windstilte, want zo’n proces duurt wel ruim een half jaar, kreeg ik bericht uit Amsterdam. Het boek is klaar. Toen ik thuis kwam van mijn werk bij het spoor lag er een vijftal boeken, voor mij en een aantal om weg te kunnen geven. Toen kwam het hele verhaal op gang.”

Bekende Enkhuizer
Met zijn debuut in de winkels, kwam aandacht van de pers al spoedig op gang. Het begon met een artikel in de Enkhuizer Courant van Gerard Stavenuiter. “Ik durfde de stad haast niet meer in. Iedereen schoot me aan, van ‘hoe heb je dat nou gedaan?’ en ‘hoe heb je dat voor elkaar gekregen?’. Ik was er doodverlegen mee!” Al snel volgden interviews met kranten uit Noord-Brabant, Leeuwarden, de Trouw. Hij werd gevraagd voor radio-uitzendingen en er werden televisieopnamen gemaakt door de RVU, educatieve omroep. “Het was echt of er een wereldwonder gebeurd was. Dat was dus helemaal niet zo, maar ik was er helemaal overdonderd van.”

Top 3
Terugdenkend aan de elf boeken die Van Zwol heeft uitgegeven, horen de volgende in zijn top drie. “Mijn topper is ‘Snark de wilde woerd’. Dat is een verhaal over twee wilde eenden, er komen helemaal geen mensen in voor. Dat is echt zo’n topper geweest, dat mensen wilde eenden niet meer een wilde eend noemden, maar een snark! Dat verhaal had iets, dat bleef hangen. Op nummer twee staat mijn eerste boek ‘Slimmer dan de vijand’. Daar zit een deel van mijn persoonlijke leven in, van de oorlog en die beginfase met mijn vriendenkring. Op drie ‘Verzet tussen de rails’, dat is ook een historisch boek.”

Uitgevers trekken de grens
Zijn boeken zijn bij verschillende uitgevers uitgekomen. “Dat zwerven tussen die uitgevers komt vooral door fusies, dan paste een bepaald genre niet meer in hun uitgavenpatroon. Zo is er bijvoorbeeld maar één uitgever voor streekromans. Als die nee zegt, kun je het gerust verbranden want je komt het niet meer kwijt. Dat is net zo met jeugdboeken die een beetje ouderwets worden. Mijn kleinkinderen verslinden ze gewoon nog! En dat hoor ik ook van anderen die het aan hun kinderen of kleinkinderen laten lezen. Maar soms zijn er nog wel veel die de boeken lezen, maar niet genoeg om daar een oplage van te maken. Deze lagen meestal rond de zes- en zevenduizend. Dan is het risico te groot dat de uitgever er mee blijft zitten. Bibliotheken zijn ook wel grote afnemers, maar ja, ergens moeten ze de grens trekken.”

Bijzondere omslag
Een streekroman schrijven was niet iets dat Wim van Zwol ambieerde. “De heer Ripken, directeur van Uitgeverij Westfriesland, wilde op een gegeven moment dat ik een streekroman ging schrijven. Ik vertelde hem dat ik dat niet kon omdat ik alleen jeugdboeken schreef. Maar het verschil was eigenlijk alleen het onderwerp dat volwassener moest zijn. En toen zag ik het meer als een uitdaging.” Zijn eerste streekroman ‘Als de nevels wijken’ werd een succes, en iedereen vroeg zich af hoe het verder zou gaan met Els, de hoofdpersoon. Er moest een vervolg komen en dat werd ‘Storm over de polder’. Het bijzondere voor Van Zwol aan dit vervolg is de omslag. De tekening die daarvoor gemaakt was, vonden de boekhandels te jeugdig. Vervolgens siert in plaats van een tekening, een foto van zijn dochter en schoonzoon de omslag!

Van Zwol, de columnist
“Het begon bergafwaarts te gaan wat het schrijven van boeken betreft. Maar ik wilde wel doorgaan op de een of andere manier dus toen ben ik correspondent geworden van het Enkhuizer Weekblad. Daar heb ik nog een aantal verhalen voor geschreven. Tot dat ook weer voorbij was. Toen kwam de Drom, ik vond het jammer dat daar nooit iets over de natuur in stond. Dus ik vroeg of dat niet iets was om een column over te schrijven. De eerste twee jaar heb ik dat maandelijks gedaan, het laatste jaar in totaal zes. Bij elkaar heb ik zo’n dertig columns geschreven voor de Drom.”

Critici in huis
“Het is gewoon leuk werk om te doen. Ik heb nog steeds zes manuscripten in de kast liggen die nooit uitgegeven zijn. Omdat ik er niet tevreden over was, en ik had twee zeer kritische mensen in huis. Mijn vrouw en mijn schoonmoeder.” Vanuit de keuken komt een lach, Wies van Zwol beaamt wat haar man verteld. “Zij zeiden dan ‘doe het maar niet’. Ik heb het wel eens geprobeerd, maar echt, dan kreeg ik het terug hoor! Die waren heel kritisch.”

Als herinnering
In de tijd van de columns begon hij ook weer aan een nieuw boek met kerstverhalen, wederom met Marie Thérèse Sluis. Maar zij overleed plotseling, waardoor de zin om te schrijven ook even achterbleef. “Ik heb ze nu weer uit de kast gehaald, zal ik zo maar zeggen. Ik heb een tijd gehad dat ik er helemaal niet mee uit de voeten kon. Ik ben ze nu weer aan het nakijken. Er zijn een paar verhalen die we nog moesten corrigeren, daar ben ik nu mee bezig. Ik wil alsnog proberen het boekje uit te geven. Niet nu, voor deze kerst, maar volgend jaar. Ik hoop dat voor elkaar te krijgen, ook als herinnering aan haar.”

Een realist
“Ik ben wel zoekende om ‘on-demand’ te schrijven, dat is op vrije basis. Maar dat systeem lokt me niet echt aan. Dus ik weet niet of ik daar nog mee verder ga. Misschien is het einde verhaal, je moet gewoon een realist zijn. Ik heb nog ideeën genoeg, maar die zijn allemaal niet voor deze jeugd. Ik voel zelf dat ik een beetje ouderwets aan het worden ben op dat gebied. En dat moet ik gewoon accepteren.”


Carina Jonker

Met dank aan de heer Van Zwol
Om op artikelen te kunnen reageren moet je als lid ingelogd zijn.
Als je al lid bent kunt hier inloggen of klik hier om een lidmaatschap aan te vragen.
Commentaar op dit artikel:
3 reacties op dit artikel
  • Re: Van Zwol, de schrijver
    Gepost door Gerrit Jan de Vries, op 24/11/09
    Jammer dat de favoriete schrijver van Wim van Zwol hier Karel Norel wordt genoemd. Klaas Norel is de naam van die geweldige schrijver die zo'n 140/150 boeken op zijn naam heeft staan, o.a. Engelandvaarders, Varen en Vechten, Vliegers in't vuur enz. Een Norel verzamelaar. G.J. de Vries

  • Re: Van Zwol, de schrijver
    Gepost door Redactie - Kroniek van Enkhuizen, op 24/11/09
    Meneer de Vries, u heeft gelijk. Ik heb het direct aangepast. Met vriendelijke groet, Carina Jonker

  • Re: Van Zwol, de schrijver
    Gepost door pieter simon groot, op 4/2/10
    Is deze Gerrit Jan de Vries soms familie van Klaas Norel? Klaas Norel woonde op de Langetuinstraat, en zijn schoonvader op de Kortetuinstraat. Ik weet dit zo goed, omdat ik zelf op de Langetuinstraat geboren ben, en er 45 jaar gewoond heb.

Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube