Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 
0 stemmen

Op reis

Volgende Vorige Overzicht
Avatar van op 5/7/10 door Marinus Schoen
Onderwerp: Anekdotes geef reactie! Tell a friend 6272 Clicks Ongepast  
Stoomboot R. van Hasselt, schilderij in stationshal van Enkhuizen. (Foto: M. Schoen) +
Stoomboot R. van Hasselt, schilderij in stationshal van Enkhuizen. (Foto: M. Schoen)

Op reis

We gingen een wereldreis maken, tenminste zo leek het begin jaren vijftig. Met het hele gezin naar Driesum (bij Dokkum) in het noorden van Friesland, een weekje logeren bij familie. Dat kostte vanzelf veel reisgeld en daarom gingen mijn vader en oudste broer maar op de fiets. Ze waren die dag al vertrokken voor wij opstonden. We gingen eerst met de boot naar Stavoren. We voeren met de Van Hasselt, een prachtige, grote witte stoomboot met één schoorsteenpijp. We keken onze ogen uit aan boord. We reisden derde klasse en mochten dus niet overal komen op de boot, maar in de machine kamer keken we wel. Daar was buurman Anne Mos uit de Spoorstraat één van de stokers en hij lachte en zwaaide naar ons toen we hem zagen, zijn gezicht zag helemaal zwart. Machtige motoren had het schip, het was niet te zien dat ze de Van Hasselt in de oorlog hadden laten zinken opdat de Duitsers er geen profijt van zouden hebben.

In Stavoren stond de stoomtrein al te puffen aan het perron. We liepen langs de wagons om een coupé voor onszelf te zoeken. Op de treeplank staand zagen we een lege coupé met twee houten banken tegenover elkaar waarop we konden zitten. Uit voorzorg veegde moeder eerst met haar zakdoek over de banken want roet van de locomotief waaide vaak de trein binnen ‘en dan was ons goeie goed al bedorven voor we er waren’, zei ze. In de deur van de coupé zat een raam dat je met een riem kon laten zakken en ophalen. Door het open raam kwam er frisse lucht in de coupé of de rook van de locomotief als de wind verkeerd stond.

In Leeuwarden stapten we uit de trein en liepen bij het station ‘Us mem’ tegen het lijf, het Nationale Symbool van Friesland, een bééld van een koe. Daar stonden ook autobussen en na enig zoeken vonden we de bus die we moesten hebben. Na een lange rit stapten we over in een andere bus en toen was het al na de middag en we waren er nóg niet. Na die laatste rit nog een eind lopen en daar zag moeder eindelijk, bijna aan het eind van de Singel het huis van onze familie. Ik was daar nog nooit geweest. We konden echter niet allemaal in hun huis slapen, dus werden mijn broertje en ik samen met twee neefjes ondergebracht bij Pake en Beppe, de grootouders van onze neefjes, Heit en Mem van oom. Pake en Beppe woonden schuin tegenover oom en tante, we konden ’s avonds zo in onze pyjama de Singel oversteken en bij hen de bedstee induiken.

De volgende dag gingen we eerst klompen kopen, in het dorp liepen ze allemaal nog op klompen. In de werkplaats was ik weet niet hoeveel soorten en maten klompen, gelakte en ongelakte, ook met leren bandjes en heel mooie opgeschilderde. Wij kregen gele klompen met een houten kap. Zo’n kap ging vaak stuk en werd dan gerepareerd met een ijzeren bandje om de kap. Daarna moesten we slabonen plukken bij onze familie. ‘Je denkt toch niet dat we hier van de wind leven’, zeiden ze, en daar lagen we met ons gezin op hun bouw te plukken. Niet de hele dag en niet alle bedden werden geplukt, de volgende dag gingen we weer verder. Daarna moesten wij kinderen bij familie van de familie zwarte bessen plukken. Gezeten op een melkers krukje, met je hoofd in natte bessenstruiken plukte je de bessentrossen van de takken en liet die in een pan vallen die je tussen de knieën klemde. Een volle pan leegde je in een kistje tot het kistje vol was en gewogen werd. Nee, tegen kinderarbeid waren ze niet. Gelukkig hoefden we niet alle dagen aan het werk en konden we ook met onze neefjes de landerijen in.

Je mocht daar overal frank en vrij door de landerijen lopen, nergens bordjes met verboden toegang. In de rietvelden plukten we stinksigaren, sprongen over slootjes waarvan aan de slootkant bramenstruiken groeiden. Het gekke was, we plukten wel vrijwillig bramen van de struiken en brachten die naar tante. Zij kookte sap van de bramen en maakte er jam van. Het sap ging over de custardpudding en de jam op brood, dat was erg lekker. Wat ook erg lekker was waren de Friese koeken die we bij de bakker haalden. Met onze neefjes mochten we in de bakkerij kijken en zelf aanwijzen welke koeken we wilden hebben. In Enkhuizen gebeurde zoiets niet dat je zomaar een bakkerij in kon lopen.

Waterleiding hadden ze niet in het Friese dorp. Achter het huis van oom en tante was een opgemetselde put met een deksel erop. Het regenwater uit de dakgoten van het huis werd opgevangen in die put waarin een emmertje aan een ketting hing en daarmee haalde je het water naar boven. Het water uit die put vond ik niet te drinken. Gekookt niet en ook niet als thee. Zelfs in de limonade vond ik het vies. Alleen thee met veel melk dat ging, koffie dronken wij nog niet.

Naast de put lag de hond Bruno aan een ketting in zijn hondenhok. Bruno was een heel goede mollenvanger. Oom ging vaak met hem de weilanden in en voor elk huidje van een gevangen mol ving oom wat geld. Bruno at mee uit de pot. Wat er ’s avonds over was van het eten werd bij hem gebracht. Normaal lag Bruno meestal met zijn kop op de voorpoten half uit het hok te koekeloeren, maar als zijn eten kwam werd hij helemaal wild. Bruno lag altijd aan de ketting, kwam nooit in huis.

Onderling sprak de familie in het Fries dat wij niet verstonden. Mijn vader, géén Fries, had ons tevoren het Friese volkslied geleerd, opdat wij dat eventueel konden meezingen. Ik vertelde dat aan mijn neefjes en zij vonden dat ik dat dan maar eens moest laten horen. En ik zong:

Friesbloed Sjanghai
Ek moet so nôdig pischen
Et water stit mi an de knibbels ta….


Mijn neef trok gelijk een mes en zwaaide ermee vervaarlijk voor mijn gezicht en riep: ‘stop, houd op, zo is het lied niet’.  Al eerder had mijn vader ons liedjes geleerd die niet klopten, deze dus ook niet. Wél wist ik nu dat alle Friese jongens een mes op zak hadden, uitkijken dus.
Om op artikelen te kunnen reageren moet je als lid ingelogd zijn.
Als je al lid bent kunt hier inloggen of klik hier om een lidmaatschap aan te vragen.
Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube