Bent u op zoek naar specifieke informatie?
Gebruik dan het onderstaande zoekveld.
|
|
Mijn lagere schooltijd in Enkhuizen
op 5/6/11 door Jan de Boer
Mijn lagere schooltijd in EnkhuizenMijn eerste schooljaren in Enkhuizen.
De kleuterschool op het Zuider Kerkplein, welke omstreeks 1950
is gesloopt, was mijn eerste kennismaking met een school. In mijn
herinnering ben ik tenminste twee jaar op deze school geweest en
dat moet dan in 1941 en begin van 1942, zijn geweest.
Rechts van deze school was de brandweergarage, wat ik als kind
erg interessant
vond. Aan de
achterzijde van de school was een flinke tuin afgezet met een hoge
gemetselde muur. In deze tuin konden de kinderen veilig spelen in
grote zandbakken, met houten wagens rijden en ik dacht ook dat er
schommels en een wip waren. In iedergeval heb ik daar goede
herinneringen aan.
Als kind vond ik het op deze school heel prettig om daar te
zijn en in het bijzonder was ik erg gek op een juffrouw Elly met
lange blonde haren, die altijd vrolijk en lief was.
Oude klasgenoten kan ik me niet meer voor de geest halen, maar
als ik namen en foto’s zou zien, misschien wel.
Mijn lagere schooltijd heb ik op de Timotheüsschool in de
Peperstraat doorgebracht, waar de meeste kinderen van deze
kleuterschool niet naar toe gingen.
 De Thimotheüsschool in Enkhuizen, foto genomen in
2011.
Vanwege andere bestemming zijn een aantal bovenramen
dichtgemetseld en is het grote stalen hek links van het gebouw
verwijderd.
 De Thimotheüsschool in de Peperstraat.
Vanaf april 1942 tot 1 september 1948 heb ik op deze school
gezeten, als kind vond ik het een indrukwekkende school, met van
binnen een ruim trappenhuis en hoge schoollokalen. Omdat ik de
jongste van het gezin ben, waren mijn zusters en broer al eerder op
deze school, of er zelfs al weer vanaf.
Links van het gebouw was een kleine speelplaats met een stevig
hekwerk, ik dacht voor de eerste twee klassen en daarna mochten de
kinderen tijdens het speelkwartier in de Peperstraat spelen, tot en
met het kruispunt van de Karnemelksluis.
In de eerste klas zat ik bij juffrouw A. Haagsma, geen
onvriendelijke maar een iets strenge onderwijzeres. Het eerste
schooljaar liep van 1 april 1942 tot 1 april 1943, omdat het
destijds nog regel was. Veel indruk op mij maakten toen de mooie
wandplaten aan de muur met fraaie afbeeldingen en natuurlijk het
Aap Noot Mies bord. Ik kon hier vaak naar kijken en dan wel eens
een beetje wegdromen.
Tijdens de tweede klas kwam ik bij juffrouw G. Swier, een
buitengewoon zachte en aardige vrouw die ik nooit heb kunnen
vergeten, maar ik kreeg haar niet zo lang als onderwijzeres, omdat
het schooljaar werd gewijzigd van 1 september naar 1 september het
jaar daarop.
Om deze reden zat ik in de tweede klas van 1 april 1943 tot 31
augustus in het zelfde jaar. Deze snelle overgang heb ik niet als
prettig ervaren en de tijd daarna, op deze school, is altijd als
een vervelende periode in mijn geheugen gebleven.
Juffrouw Zwier kreeg ik ook nog op de zondagschool, dus heb ik
haar daar nog van nabij mee mogen maken.
De derde klas van 1 september 1943 tot 1 september 1944, zat
ik bij juffrouw S. Zijlstra, deze vrouw vond ik vergeleken met
juffrouw Swier een steenkoude douche.
Haar manier van optreden en wijze van onderwijs geven was zeer
onprettig. Nooit zal ik haar manier van bestraffen vergeten.
Kennelijk was ik met mijn gedachten wel eens ergens anders en vond
ze het nodig om mij te bestraffen, zonder dat ik wist waarom.
Ze kwam naar je toelopen, terwijl ik er geen erg in had en
kreeg dan een heel harde klap met de volle hand tegen de zijkant
van mijn hoofd. Ik suizebolde dan lange tijd na en leek wel
verdoofd. Dit was haar manier van bestraffen en ik heb het meerder
malen ondergaan.
Thuis sprak je hier niet over, want dan werd er gezegd dat ik
het er wel na gemaakt zou hebben. Mijn resultaten op deze school
zijn er na dit jaar niet beter op geworden.
In de vierde klas van 1 september 1944 tot 1 september 1945
had ik als onderwijzer J. de Vries, welke de bijnaam proppie had.
Hij stond er om bekend dat hij iedere morgen luid het “er ruist
langs de wolken” begon te zingen terwijl de kinderen nog het lokaal
binnenliepen en gewoon doorging tot alle kinderen in de bank zaten
en meezongen. Dit deed hij bij alle klassen die hij onderwijs gaf.
Meester de Vries was tamelijk streng en sloeg wel eens, maar ik
weet er niet van dat ik wel eens door hem ben geslagen.
Welke periode aan het eind van de oorlog onze school door de
Duitsers was gevorderd, weet ik niet precies, maar het was een
behoorlijk lange tijd en we hadden dus veel vrij.
In de strenge winter waren er ook geen kolen voor de kachels
en zaten we met de jas aan in de klas of werden we naar huis
gestuurd.
Ook moesten we wel eens lesopdrachten bij de onderwijzer aan
huis halen en dan thuis maken, of moesten we in de pastorie van de
Zuiderkerk komen, waar we kort les kregen en opdrachten voor
thuis.
Tijdens de vijfde klas en zesde klas van 1 september 1945 tot
1 september 1947 zat ik bij meester A. Homan, deze stond bij de
kinderen als niet zo prettig bekend Hij was nogal lang en kwam
trots over.
Zijn manier van bestraffen was een harde klap in het gezicht
geven en zeer gemeen je oor omdraaien. Zelf heb ik dit meerdere
malen moeten ondergaan.
In mijn herinnering zat ik in de zesde klas gedeeltelijk bij
meester H. Wiersma die tevens de zevende klas had
In de zevende klas van 1 september 1947 tot 1 september 1948,
heb ik les van meester H.Wiersma gehad, die vanaf 1943 na meester
W. Kroese de hoofdonderwijzer was.
Ook bij deze onderwijzer heb ik het vaak vervelend gevonden,
omdat hij mij regelmatig sloeg.
Zijn methode was met een houten passer voor de klas op je
achterste slaan en later sloeg hij meestal met de volle hand op je
billen zo hard als hij kon.
Ik voelde het niet meer en reageerde dus niet als hij sloeg,
hij vroeg dan aan mij; voel je het nu? Ik antwoordde nee. Hij sloeg
dan door en vroeg het nog een keer, maar ik reageerde niet en hij
stopte hiermee omdat zijn hand door het slaan, ontzettend rood en
opgezet was.
Later heeft hij me minder geslagen omdat het geen effect
had.
Iedere maandagochtend moesten we bij meester Wiersma een
gezang of psalm uit het hoofd kunnen opzeggen, welke je in het
weekend in je hoofd moest prenten. Dit heb ik een paar keer gedaan,
maar vond het al snel onzin en deed het dus niet. Op maandagmorgen
kreeg ik dan een beurt en moest het gezang uit mijn hoofd in de
klas opdreunen. Dit kon ik dan niet en moest vertellen waarom. Ik
zei dan dat ik het nut er niet van inzag en dat ik het daarom niet
uit mijn hoofd leerde, omdat het in de bundel stond en dat ik het
daaruit kon lezen.
Hier was de onderwijzer het niet mee eens en ik kreeg dus
straf, slaan gaf niet meer dus kreeg ik een andere straf, welke
bestond dat ik naar de bestuurskamer moest en daar zitten. Dit
duurde dan een paar uur en dan mocht ik weer in de klas. Omdat deze
straf ook niet gaf, kwam ik iedere maandagmorgen in deze kamer te
zitten en werd het de gehele morgen.
De tweeling Ditty of Flora Bierhaalder, kwamen wel eens
stiekem langs en brachten me dan een paar gepofte mollebonen.
Tegenover het raam van de bestuurskamer woonde fam. Oud, welke
later een ijssalon in de Westerstraat had. Voor de vrouw van Oud,
was ik op maandagochtend een vaste verschijning voor het raam en
zwaaide ze ook regelmatig naar me.
Het speelkwartier brachten we op straat door, in de
Peperstraat en een klein gedeelte van de Karnemelksluis. Er was
altijd wel enige afleiding en verkeer was er eigenlijk niet. Soms
stond er wel eens een geit bij de slagerij van Liefhebber buiten.
We aaiden dan het beest, maar na enige tijd werd hij de
slachtplaats binnengehaald en konden we via openingen in de deur
volgen hoe de geit werd geslacht. Niet zo leuk maar we vonden het
toch wel spannend en deden verslag aan de kinderen die het niet
konden zien.
 Veel leuke herinneringen heb ik aan deze school niet over
gehouden, maar dat we een keer naar Schiphol zijn geweest, kan ik
me nog steeds voor de geest halen. Natuurlijk ook omdat ik er nog
een foto van heb. Ik weet niet alle namen van de kinderen meer,
maar zal proberen er bij te vermelden welke ik nog kan herinneren
en hoop de goede namen te weten.
Onder van L. naar R.
Egbert Volgers, ? , Jan de Hart, Joop Blom, Piet Klouwers,
Jaap Zwier, Freek Kouwenhoven,
Henk Kenter, Floris Ruiter.
Tweede rij van L. naar R.
Henk de Hart, Jan de Boer, Cor Takes, ? , Piet de Boer, ? ,
Jetske de Jager, ?
,
Louw Kooiman, Ditty en Flora Bierhaalder, ?? (twee zusjes), Ria van
Schalkwijk en Nellie Broere.
Boven van L. naar R.
Meester H. Wiersma, ? , ? , Simon Zwier, ? , meester W.
Kroese, juffrouw G. Swier.
 Schiphol 1947 , de twee hoogste klassen van de
Thimotheüsschool uit de Peperstraat.
Een voorval wat in deze tijd nogal onbegrijpelijk zou zijn,
was dat op een dag in ongeveer 1946, een grote vriendelijke
negroïde man op school kwam, om zichzelf te laten zien. We waren
nog nooit in aanraking geweest met een gekleurd iemand en dit
vonden we toen heel bijzonder. Hij vertelde wat over zichzelf en
wij mochten vragen stellen. Wat ik nog weet was dat hij ook de
binnenkant van zijn handen liet zien om te tonen dat daar de huid
wat lichter van kleur was.
De Timotheüsschool was een school met de Bijbel, maar bij mij
heeft het niet tot gevolg gehad, dat ik me tot een kerk voelde
aangetrokken, in tegendeel zelfs. Godsdienst onderwijs nam een
belangrijk gedeelte van de tijd op deze school in beslag. Zelf ben
ik van mening, dat je op je eigen manier zonder een kerk, het
geloof kunt beleven.
Of het door de tijd kwam, met toch wel spanningen van de
oorlog, of door mijzelf weet ik niet maar de sfeer op deze school
heb ik altijd onprettig gevonden.
J. de Boer. 2010 |
|
Als je al lid bent kunt hier inloggen of klik hier om een lidmaatschap aan te vragen.