Op dinsdag 30 januari 1940 des nm. te 12 uur 55 min. ontving ik telefonisch melding van brand bij Wagtendonk op het Verlaat.

 

Onmiddellijk liet ik “Groot Alarm” geven en begaf mij naar de brandweergarage.

 

Te 12 uur 59 min. waren er voldoende brandweerlieden en kon de Ford - autospuit uitrukken, welke ik allereerst een aansluiting op de waterleiding tot stand liet brengen in de Vijzelstraat, om vervolgens op te stellen in het Plantsoen.

 

Te 1 uur 7 min. rukte de Fiat – autospuit uit, met de opdracht om op het riool op de Karnemelksluis aan te sluiten.

 

Hierna rukte de Magirusladder en het verdere materiaal uit.

 

Ter plaatse van de brand bevond ik dat het pand Wortelmarkt 2, van de Firma L. van Wagtendonk, waarin gevestigd is een Grossierderij in Tabak, sigaren, koffie en thee hevig brandde. Van 13 uur 5 min. tot 13 uur 20 min. liet het zich aanzien dat de belendende percelen, n.l. de Enkhuizer Brood, Koek en beschuitfabriek en de woning en garage van J. Baas op de Wortelmarkt tevens door het vuur zouden worden aangetast. De woning van de Heer Baas brandde reeds terwijl de uitslaande vlammen ook reeds over de Broodfabriek lekten.

 

Met de inmiddels tot stand gekomen aansluiting op de waterleiding gaven wij te 13 uur 7 min. water en beschermden hiermede de Broodfabriek. Te 13 uur 11 min. gaf de Ford – autospuit water en liet ik twee stralen op het vuur richten en één straal op de tussenruimte tussen Broodfabriek en perceel Wagtendonk, voor het vormen van een watergordijn.

 

Te 13 uur 14 min. gaf de “Fiat” water vanaf de “Drie Banen” en liet ik met twee stralen, waarvan één op Magirusladder, de woning van de Heer Baas beschermen en de deels brandende keuken en slaapkamer blussen.

 

Te 13 uur 17 min. hadden wij eveneens een aansluiting op de waterleiding vanaf het Verlaat tot stand gebracht en bestreden hiermede het vuur van de voorzijde. Het perceel “Wagtendonk” was inmiddels één vuurzee geworden.

 

Te 13 uur 20 min. was het verloren gaan van het perceel “Garage Baas” geheel geweken en konden wij van den kant van de Wortelmarkt twee stralen van de “Fiat” voor perceel Wagtendonk gebruiken.

 

Spoedig nadat wij de schoorsteen van het brandende perceel hadden omgetrokken en een gedeelte muur hadden doen instorten konden wij vanaf de Wortelmarkt met het definitieve blussingswerk beginnen.

 

In de Sint Nicolaasstraat, waar wij ons tot 13 uur 20 min. enkel moesten bepalen tot het behoud der Broodfabriek, bleek toen dat deze behouden bleef, en liet ik ook van die kant het vuur aantasten.

 

Te 16 uur waren wij het vuur volkomen meester en kon de “Fiat” opbreken en inrukken.

 

Te 16 uur 30 min. kon ook de “Ford” worden gemist en werd ook van de kant van het Plantsoen worden opgebroken.

 

De waterleidingen van Vijzelstraat en Verlaat bleven intact voor nablussing. De gehele nacht moest het perceel worden bewaakt.

 

Deze brand is een der moeilijkste welke de Enkhuizer Brandweer in de laatste jaren heeft gehad. De aansluitingen op de waterleiding konden betrekkelijk vlug tot stand worden gebracht, doch ten gevolge van de hevige vorst moest in de sloten eerst een bijt worden gehakt door ongeveer 50 cm ijs, terwijl alle riool aansluitingen bevroren bleken te zijn.

 

Hierdoor werd de vlugge werking van de “Fiat” zeer gehandicapt en moest deze na twee vergeefse pogingen om op het riool te zuigen, naar de “Drie Banen” worden gedirigeerd.

 

Gezien de uiterst ongunstige ligging van het brandende perceel ten opzichte van “open water” en aansluitingen op de waterleiding, moest geweldig veel slang worden uitgelegd, terwijl de hevige koude en de bevroren sneeuw op de wegen alle uitgelegde slang onmiddellijk deed bevriezen.

 

Brandmeesters en brandwachten hadden het zeer koud en zijn van twee brandwachten de vingers gedeeltelijk bevroren.

 

Bij het uitleggen en opbergen van de slangen hebben wij gebruik moeten maken van de hulp van ongeveer alle reservebrandwachten. Vooral het opbreken en transporteren van de slangen vroeg veel tijd en overleg.

In het geheel zijn ongeveer 60 lengten slang van 13 m. gebruikt. Al deze slang heeft door de vorst veel geleden. Er zijn 14 lengten slang van 13 m. geheel stuk gevroren en kunnen als verloren worden beschouwd.

 

In het begin van de brand was het publiek zeer hinderlijk, wat later beter werd door afzetting van politie en militairen.

De door de directie van de Broodfabriek aangeboden chocolademelk werd door de brandweerlieden dankbaar genoten. Eveneens de thee, geschonken door Mej. Wed. Koot.

 

De oorzaak van de brand moet, volgens ons na de brand ingesteld onderzoek, worden geweten aan de bediening van de verwarming, tenminste vanuit de verwarmingsruimte is hoogstwaarschijnlijk de brand ontstaan.

 

Het bezit van de nieuwe Ford – automobielspuit heeft onze gemeente voor een grote ramp gevrijwaard, aangezien wij in dit geval met de al op jaren zijnde Fiat alleen nooit hadden kunnen blussen en tevens de belendende percelen vrijwaren.

 

Het opbergen, droogmaken, repareren en weer op de wagens brengen van de slangen vroeg weel zorg en tijd en zijn hiervoor verschillende brandwachten onder leiding van de hiervoor aangewezen brandmeesters in touw geweest.

 

Onze motoren werkten uitstekend, alleen hadden wij voortdurend te kampen met bevroren druk- en vacuümmeters. De Rijnwaterkoeling van de nieuwe Ford voldeed volkomen aan de gestelde verwachtingen terwijl ook het verwarmen van de lucht en waterpompen door de afgewerkte gassen moet worden toegepast.

 

Met de aanschaffing van de Ford zijn wij tevens in het bezit gekomen van verstelbare twee en driewegkranen, waardoor wij in staat zijn de hoeveelheid bluswater bij het vuur te regelen, wat een buitengewoon grote aanwinst is gebleken. Wij hebben voor het gebruik hiervan een nieuw systeem ontworpen en aan de praktijk getoetst en levert prachtige resultaten op.

 

De Brandmeester Generaal,

 

Dhr. J. Poorta