Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 
0 stemmen

Winterperikelen

Volgende Vorige Overzicht
Avatar van op 4/3/12 door Marinus Schoen
Onderwerp: Anekdotes 1 reactie Tell a friend 2504 Clicks Ongepast  
Op voorplecht betonningsvaartuig IJselmeer links mijn zoon Erwin en rechts zoon Stephan Schoen, ongeveer 35 jaar geleden. Links halfzichtbaar grote boei, rechts gedeeltelijk kantoor gasfabriek. +
Op voorplecht betonningsvaartuig IJselmeer links mijn zoon Erwin en rechts zoon Stephan Schoen, ongeveer 35 jaar geleden. Links halfzichtbaar grote boei, rechts gedeeltelijk kantoor gasfabriek.

Winterperikelen

In een winter, in de eerste helft van de jaren vijftig, schaatste ik samen met een aantal buurtkinderen van het Havenkwartier in de polder. De houten schaatsen waarop ik reed had ik gekregen van de buren Franx uit de Spoorstraat, zij hadden die gelukkig over. Met al die jongens in ons gezin was er niet voor iedereen schaatsen. In de sloten en op de vijver van het Snouck van Loosenpark hebben wij ons de schaatskunst eigen gemaakt. Die slootjes in het park hielden we op een gegeven moment voor gezien en op tochten die we daarna maakten, schaatsten we ook de polder in.

 

Wak

In de polder zag het water er toen groenig uit en daardoor ook het ijs en kon je een wak haast niet onderscheiden. De buurjongens en -meiden en ook ik schaatsten op onze houten Friese doorlopers af en toe om het hardst, want iedereen leek wel een keer op kop te willen. Buurjongen Nico Plukkel wilde echter elke keer de voorste zijn, maar dat bravoure gedoe brak hem mooi op want hij schaatste in een vrij brede sloot, linea recta een wak in. Eerst stonden we ons allemaal nog te bescheuren maar zagen al gauw dat hij er niet uit kon komen. Geen boom, tak of wat dan ook in de buurt om hem toe te steken. We knoopten onze sjaals aan elkaar en plat op de buik liggend schoven we zo dicht mogelijk naar hem toe en gooiden de aan elkaar geknoopte sjaals naar hem. Met zijn ziekenfondsbrilletje nog aan één oor trokken we hem uit het wak. Enkele van ons die dubbele kleding droegen hebben dat zo goed als mogelijk verwisseld met zijn natte plunje. De lol was er wel af en we zijn snel naar het Havenkwartier terug gegaan. De arme Nico werd thuis door zijn vader ‘warm onthaald’ hoorden we luisterend aan hun schuurdeur in de Paktuinen.

 

IJskoud

Het door het ijs zakken heb ik zelf ook ondervonden in de oude haven aan de Dijk. Nadat het een aantal dagen gedooid had en er daardoor veel water aan de walkanten op het ijs kwam, was dat water later opnieuw bevroren. Achter het gebouw van de Pelikaan (Ruiter) aan de Paktuinen stapte ik toen op het ijs, zakte er na twee stappen door en stond tot boven mijn middel in het ijskoude water, bovenop de eerdere ijslaag die nog onder water lag. Gelukkig ging ik daar niet verder doorheen en kon schoolvriendje Corrie Postma mij de hand reiken en trok me de wal op. Eerder was ik op het ijs in de Dijk al een keer keihard onderuit gereden door Jan Poepies (Poepjes) die daar aan het oefenen was voor het Enkhuizer kampioenschap op de schaats. Dat werd toen in de Dijk verreden. Een politieagent droeg mij bewusteloos in zijn armen naar huis in de Spoorstraat, vertelde een broer van mij onlangs nog.

 

Keeshond

In de tweede helft van de jaren vijftig toen wij op de Breedstraat woonden hadden we daar een hond. Een witte Keeshond. ‘s Morgens voor mijn vader naar zijn werk ging liet hij de hond eerst uit. Als hij wat verlaat was, deed hij de poort open en liet de hond alvast naar buiten. Op een dag in de winter was de Oosterhaven dicht gevroren, maar na een paar dagen vriezen voer de Gasboot er toch nog door heen. Wij noemden dat schip de Gasboot, waarschijnlijk omdat het schip tegenover de gasfabriek lag afgemeerd, maar het was de boot van de betonning. Het betonningsmagazijn was aan de Bierkade, daar werden de boeien en tonnen van het IJsselmeer schoongemaakt en gerepareerd.

 

IJselmeer

Ooit had Enkhuizen het paalrecht verworven. Paalrecht was een privilége waardoor de stad bevoegd was geld te heffen van schepen die de Zuiderzee bezochten. Maar dat hield tevens in dat de stad moest zorgen voor veilige vaarroutes op de Zuiderzee (later IJsselmeer). De boot van de betonning (om onnaspeurlijke reden IJselmeer genoemd met één S), voer met grote boeien en tonnen boven op het dek door de Oosterhaven om deze uit te zetten in het IJsselmeer. De belboei is voor mij de bekendste boei, daar voer de boot naar Stavoren vlak langs en hoorde je deze klingelen.

 

Gasboot

Op die winterdag werd onze Keeshond de poort uitgelaten en meestal rende hij naar de smederij van Kenter, schuin aan de overkant van ons op de hoek Breedstraat/ Boekbinderstraat (pand en smederij zijn nu in het buitenmuseum van het Zuiderzeemuseum). Vaak zat daar een kat onder de handkar die voor het pand stond. Maar deze keer was de hond naar de Oosterhaven gegaan, het ijs opgerend waar sneeuwval in de voorgaande nacht de ijsvlakte had bedekt. Middenin de Oosterhaven, waar de Gasboot de dag ervoor nog was door gegaan, zakte de hond door het ijs, kon er niet uit komen en gilde het uit. Klaas Maret, zoon van de bekende Luit Maret, die aan de Oosterhaven woonde wilde het ijs opgaan om de hond te redden, maar werd tegengehouden door omstanders, het was veel te gevaarlijk, dat zou zijn leven kunnen kosten. Dan maar de hond, en onze Keeshond is jammerlijk verdronken, onder het ijs geraakt en nooit meer teruggevonden. Wij lagen thuis nog onder de warme wollen dekens en hebben er gelukkig niets van gehoord nog gezien.

 

Om op artikelen te kunnen reageren moet je als lid ingelogd zijn.
Als je al lid bent kunt hier inloggen of klik hier om een lidmaatschap aan te vragen.
Commentaar op dit artikel:
1 reactie op dit artikel
  • Re: Winterperikelen
    Gepost door Nicolaas C van der Leek, op 15/2/13
    Leuk dat stukkie over de gasboot,die werd zo genoemd omdat hij de lichtboeien op t ijsselmeer e.d vulde met gas daar branden ze vroeger op,De gasboot was altijd een ergernis want hij maakte het ijs altijd stuk.We konden m altijd aan horen komen vanwege het gekraak.Ik zelf ben op de Oosterhavenstraat nr 14 geboren en heb daar tot mijn 11 de jaar gewoond.Dank je voor de leuke stukkies.Weet je ook nog dat er bomen in het water lagen die waren voor de zagerij van Boon,later Bogra. Mvg Nico van der Leek

Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube