Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 
0 stemmen

Mijn lagere schooltijd in Enkhuizen

Volgende Vorige Overzicht
Avatar van op 5/6/11 door Jan de Boer
Lagere School 1947 +
Lagere School 1947

Mijn lagere schooltijd in Enkhuizen

Mijn eerste schooljaren in Enkhuizen.
 
De kleuterschool op het Zuider Kerkplein, welke omstreeks 1950 is gesloopt, was mijn eerste kennismaking met een school. In mijn herinnering ben ik tenminste twee jaar op deze school geweest en dat moet dan in 1941 en  begin van 1942, zijn geweest.
Rechts van deze school was de brandweergarage, wat ik als kind erg interessant vond.         Aan de achterzijde van de school was een flinke tuin afgezet met een hoge gemetselde muur. In deze tuin konden de kinderen veilig spelen in grote zandbakken, met houten wagens rijden en ik dacht ook dat er schommels en een wip waren. In iedergeval heb ik daar goede herinneringen aan.
Als kind vond ik het op deze school heel prettig om daar te zijn en in het bijzonder was ik erg gek op een juffrouw Elly met lange blonde haren, die altijd vrolijk en lief was.
Oude klasgenoten kan ik me niet meer voor de geest halen, maar als ik namen en foto’s zou zien, misschien wel.
Mijn lagere schooltijd heb ik op de Timotheüsschool in de Peperstraat doorgebracht, waar de meeste kinderen van deze kleuterschool niet naar toe gingen.
 
 
 
  Klik hier om een afbeelding toe te voegen
     
 De Thimotheüsschool  in Enkhuizen, foto genomen in 2011.
Vanwege andere bestemming zijn een aantal bovenramen dichtgemetseld en is het grote stalen hek links van het gebouw verwijderd.
 
 Klik hier om een afbeelding toe te voegen
 
 
De Thimotheüsschool in de Peperstraat.
 
Vanaf april 1942 tot 1 september 1948 heb ik op deze school gezeten, als kind vond ik het een indrukwekkende school, met van binnen een ruim trappenhuis en hoge schoollokalen. Omdat ik de jongste van het gezin ben, waren mijn zusters en broer al eerder op deze school, of er zelfs al weer vanaf.
Links van het gebouw was een kleine speelplaats met een stevig hekwerk, ik dacht voor de eerste twee klassen en daarna mochten de kinderen tijdens het speelkwartier in de Peperstraat spelen, tot en met het kruispunt van de Karnemelksluis.
In de eerste klas zat ik bij juffrouw A. Haagsma, geen onvriendelijke maar een iets strenge onderwijzeres. Het eerste schooljaar liep van 1 april 1942 tot 1 april 1943, omdat het destijds nog regel was. Veel indruk op mij maakten toen de mooie wandplaten aan de muur met fraaie afbeeldingen en natuurlijk het Aap Noot Mies bord. Ik kon hier vaak naar kijken en dan wel eens een beetje wegdromen.
 
Tijdens de tweede klas kwam ik bij juffrouw G. Swier, een buitengewoon zachte en aardige vrouw die ik nooit heb kunnen vergeten, maar ik kreeg haar niet zo lang als onderwijzeres, omdat het schooljaar werd gewijzigd van 1 september naar 1 september het jaar daarop.
Om deze reden zat ik in de tweede klas van 1 april 1943 tot 31 augustus in het zelfde jaar. Deze snelle overgang heb ik niet als prettig ervaren en de tijd daarna, op deze school, is altijd als een vervelende periode in mijn geheugen gebleven.
Juffrouw Zwier kreeg ik ook nog op de zondagschool, dus heb ik haar daar nog van nabij mee mogen maken.
 
De derde klas van 1 september 1943 tot 1 september 1944, zat ik bij juffrouw S. Zijlstra, deze vrouw vond ik vergeleken met juffrouw Swier een steenkoude douche.
Haar manier van optreden en wijze van onderwijs geven was zeer onprettig. Nooit zal ik haar manier van bestraffen vergeten. Kennelijk was ik met mijn gedachten wel eens ergens anders en vond ze het nodig om mij te bestraffen, zonder dat ik wist waarom.
Ze kwam naar je toelopen, terwijl ik er geen erg in had en kreeg dan een heel harde klap met de volle hand tegen de zijkant van mijn hoofd. Ik suizebolde dan lange tijd na en leek wel verdoofd. Dit was haar manier van bestraffen en ik heb het meerder malen ondergaan.
Thuis sprak je hier niet over, want dan werd er gezegd dat ik het er wel na gemaakt zou hebben. Mijn resultaten op deze school zijn er na dit jaar niet beter op geworden.
 
In de vierde klas van 1 september 1944 tot 1 september 1945 had ik als onderwijzer J. de Vries, welke de bijnaam proppie had. Hij stond er om bekend dat hij iedere morgen luid het “er ruist langs de wolken” begon te zingen terwijl de kinderen nog het lokaal binnenliepen en gewoon doorging tot alle kinderen in de bank zaten en meezongen. Dit deed hij bij alle klassen die hij onderwijs gaf. Meester de Vries was tamelijk streng en sloeg wel eens, maar ik weet er niet van dat ik wel eens door hem ben geslagen.
 
Welke periode aan het eind van de oorlog onze school door de Duitsers was gevorderd, weet ik niet precies, maar het was een behoorlijk lange tijd en we hadden dus veel vrij.
In de strenge winter waren er ook geen kolen voor de kachels en zaten we met de jas aan in de klas of werden we naar huis gestuurd.
Ook moesten we wel eens lesopdrachten bij de onderwijzer aan huis halen en dan thuis maken, of moesten we in de pastorie van de Zuiderkerk komen, waar we kort les kregen en opdrachten voor thuis.
 
 
Tijdens de vijfde klas en zesde klas van 1 september 1945 tot 1 september 1947 zat ik bij meester A. Homan, deze stond bij de kinderen als niet zo prettig bekend Hij was nogal lang en kwam trots over.
Zijn manier van bestraffen was een harde klap in het gezicht geven en zeer gemeen je oor omdraaien. Zelf heb ik dit meerdere malen moeten ondergaan.
In mijn herinnering zat ik in de zesde klas gedeeltelijk bij meester H. Wiersma die tevens de zevende klas had
 
In de zevende klas van 1 september 1947 tot 1 september 1948, heb ik les van meester H.Wiersma gehad, die vanaf 1943 na meester W. Kroese de hoofdonderwijzer was.
Ook bij deze onderwijzer heb ik het vaak vervelend gevonden, omdat hij mij regelmatig sloeg.
Zijn methode was met een houten passer voor de klas op je achterste slaan en later sloeg hij meestal met de volle hand op je billen zo hard als hij kon.
Ik voelde het niet meer en reageerde dus niet als hij sloeg, hij vroeg dan aan mij; voel je het nu? Ik antwoordde nee. Hij sloeg dan door en vroeg het nog een keer, maar ik reageerde niet en hij stopte hiermee omdat zijn hand door het slaan, ontzettend rood en opgezet was.
Later heeft hij me minder geslagen omdat het geen effect had.
 
Iedere maandagochtend moesten we bij meester Wiersma een gezang of psalm uit het hoofd kunnen opzeggen, welke je in het weekend in je hoofd moest prenten. Dit heb ik een paar keer gedaan, maar vond het al snel onzin en deed het dus niet. Op maandagmorgen kreeg ik dan een beurt en moest het gezang uit mijn hoofd in de klas opdreunen. Dit kon ik dan niet en moest vertellen waarom. Ik zei dan dat ik het nut er niet van inzag en dat ik het daarom niet uit mijn hoofd leerde, omdat het in de bundel stond en dat ik het daaruit kon lezen.
Hier was de onderwijzer het niet mee eens en ik kreeg dus straf, slaan gaf niet meer dus kreeg ik een andere straf, welke bestond dat ik naar de bestuurskamer moest en daar zitten. Dit duurde dan een paar uur en dan mocht ik weer in de klas. Omdat deze straf ook niet gaf, kwam ik iedere maandagmorgen in deze kamer te zitten en werd het de gehele morgen.
De tweeling Ditty of Flora Bierhaalder, kwamen wel eens stiekem langs en brachten me dan een paar gepofte mollebonen.
Tegenover het raam van de bestuurskamer woonde fam. Oud, welke later een ijssalon in de Westerstraat had. Voor de vrouw van Oud, was ik op maandagochtend een vaste verschijning voor het raam en zwaaide ze ook regelmatig naar me.
 
Het speelkwartier brachten we op straat door, in de Peperstraat en een klein gedeelte van de Karnemelksluis. Er was altijd wel enige afleiding en verkeer was er eigenlijk niet. Soms stond er wel eens een geit bij de slagerij van Liefhebber buiten. We aaiden dan het beest, maar na enige tijd werd hij de slachtplaats binnengehaald en konden we via openingen in de deur volgen hoe de geit werd geslacht. Niet zo leuk maar we vonden het toch wel spannend en deden verslag aan de kinderen die het niet konden zien.
 
 
 Klik hier om een afbeelding toe te voegen
 
 
Veel leuke herinneringen heb ik aan deze school niet over gehouden, maar dat we een keer naar Schiphol zijn geweest, kan ik me nog steeds voor de geest halen. Natuurlijk ook omdat ik er nog een foto van heb. Ik weet niet alle namen van de kinderen meer, maar zal proberen er bij te vermelden welke ik nog kan herinneren en hoop de goede namen te weten.
 
Onder van L. naar R.
Egbert Volgers, ? , Jan de Hart, Joop Blom, Piet Klouwers, Jaap Zwier, Freek Kouwenhoven,
Henk Kenter, Floris Ruiter.
Tweede rij van L. naar R.
Henk de Hart, Jan de Boer, Cor Takes, ? , Piet de Boer, ? , Jetske de Jager, ? ,                            Louw Kooiman, Ditty en Flora Bierhaalder, ?? (twee zusjes), Ria van Schalkwijk en Nellie Broere.
Boven van L. naar R.
Meester H. Wiersma, ? , ? , Simon Zwier, ? , meester W. Kroese, juffrouw G. Swier.
 
 
 
 Klik hier om een afbeelding toe te voegen
 
 
 
  
 Schiphol 1947 , de twee hoogste klassen van de Thimotheüsschool uit de Peperstraat.
 
Een voorval wat in deze tijd nogal onbegrijpelijk zou zijn, was dat op een dag in ongeveer 1946, een grote vriendelijke negroïde man op school kwam, om zichzelf te laten zien. We waren nog nooit in aanraking geweest met een gekleurd iemand en dit vonden we toen heel bijzonder. Hij vertelde wat over zichzelf en wij mochten vragen stellen. Wat ik nog weet was dat hij ook de binnenkant van zijn handen liet zien om te tonen dat daar de huid wat lichter van kleur was.
 
De Timotheüsschool was een school met de Bijbel, maar bij mij heeft het niet tot gevolg gehad, dat ik me tot een kerk voelde aangetrokken, in tegendeel zelfs. Godsdienst onderwijs nam een belangrijk gedeelte van de tijd op deze school in beslag. Zelf ben ik van mening, dat je op je eigen manier zonder een kerk, het geloof kunt beleven.
Of het door de tijd kwam, met toch wel spanningen van de oorlog, of door mijzelf weet ik niet maar de sfeer op deze school heb ik altijd onprettig gevonden.
 
 
 
J. de Boer. 2010 
Om op artikelen te kunnen reageren moet je als lid ingelogd zijn.
Als je al lid bent kunt hier inloggen of klik hier om een lidmaatschap aan te vragen.
Commentaar op dit artikel:
1 reactie op dit artikel
  • Re: Mijn lagere schooltijd in Enkhuizen
    Gepost door Marinus Schoen, op 6/6/11
    Ja, ja dat waren nog eens tijden, geslagen worden op school. Als een onderwijzer nu met zijn vinger naar een leerling wijst staan de ouders gelijk briesend op school. Van 1949 tot 1955 op school A aan de Kuipersdijk werden ook wel lijfstraffen uitgedeeld, ik werd er geslagen door de meesters Kries en Torenstra. Je vertelde dat maar niet thuis want: 'Je zal het wel verdiend hebben'. was meestal 't antwoord. Ging naar de zondagschool in de Timotheüsschool en herinner mij dat je elke week een 'vers' uit je hoofd moest leren en je dan als beloning een bijbels plaatje kreeg als je dat lukte. De tweeling Douwe en Kobus Visser zaten o.a. bij mij in de klas op de zondagschool. De juffrouw was toen de vrouw van de directeur van de Broodfabriek, de naam weet ik niet meer. Erg lang heb ik niet op de zondagschool gezeten, een winter.

Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube