Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 
0 stemmen

Joop Knukkel voor de CPN

Volgende Vorige Overzicht
Joop Knukkel en dochter Lineke in 1977. +
Joop Knukkel en dochter Lineke in 1977.

Joop Knukkel voor de CPN

De vader van Joop Knukkel (1936) was lid van de Communistische partij en las de Waarheid. Door de activiteiten van de CPN tijdens de oorlog steeg hun populariteit en de Waarheid was enige tijd zelfs een van de meest gelezen dagbladen in Nederland.

Veel mensen luisterden naar de illegale kranten die verspreidt werden. De meeste waren al blij dat ze aan het einde van de oorlog een krant konden krijgen. “Mijn vader bezorgde als een van de eerste de Trouw in Enkhuizen vlak na de oorlog. Er waren ongeveer 800 abonnees van de Waarheid en van de Trouw zo’n 2300. Moet je nagaan dat er toen ongeveer vijfduizend woningen stonden in Enkhuizen.”

Wisseling van de wacht
In 1956, na de opstand in Hongarije tegen het stalinistische bewind, kwam er grote druk te staan op communisten. Hein Knukkel besloot op dat moment de CPN de rug toe te keren en stopte zijn abonnement op de Waarheid.

Er werd toen nog niet echt gesproken van ‘puberaal’ gedrag maar de reactie van Joop Knukkel op het besluit van zijn vader kan wel gedeeltelijk zo genoemd worden. “Uit eigenzinnigheid, want dat ben je als je jong bent, ben ik lid geworden van de CPN en ben ik de Waarheid gaan lezen. Dus de Waarheid was een dag uit huis en de volgende dag kwam hij weer. Ik had ervoor bedankt, zei mijn vader. Ja, maar ik ben er lid van geworden, zei ik toen. Uit een soort van rancune, dus dat was mijn eerste stap in de politiek.”

Actief

Joop was wel veel actiever bij de partij betrokken. “Mijn vader was alleen maar lid, ondersteunend. Maar ik ben daar toen actief in geworden en heb scholingen bezocht van de CPN over politieke vraagstukken en dergelijke.”

Radicaal
In de tijd dat zijn vader lid was van de partij hadden ze in het gezin weinig last van spanningen of andere problemen die de druk van de omgeving meebrachten. “Mijn vader was een radicalist. En radicale mensen zeggen altijd ‘die andere begrijpen het niet en ik weet precies hoe het zit’. Als hij thuiskwam en mensen hadden wat tegen hem gezegd, dan zei hij ‘die mensen begrijpen er echt helemaal niks van!’ Dat was mijn opvatting ook toen ik net bij de CPN kwam. Die kreeg ik van mijn ouders mee. Ik zei ook tegen mensen dat ze te dom waren om het te begrijpen. Terwijl je er later achter komt dat jij dom was, want als je zegt dat iemand dom is hoef je je ook niet te verdedigen. Zo is dat met radicale mensen. Maar ik kan niet zeggen dat ik die druk daarvan thuis voelde. Mijn vader had altijd gelijk, zo werkte dat. Zo keek je er tegenaan en later kwam je wel tot de ontdekking dat het niet allemaal zo was.”

Gideonsbende
Joop heeft zelf later ook aardig wat druk moeten weerstaan. “Er is een soort pantser dat je voor jezelf opmaakt. We waren eigenlijk een Gideonsbende. Die stonden arm in arm in een rondje naar elkaar. Altijd je rug gedekt door iedereen en zo gauw er iemand naar je toe kwam begon je te trappen! Dat was heel sterk binnen de CPN omdat er altijd aanvallen naar je toekwamen. De CPN kreeg het moeilijk in de zestiger jaren, want toen begonnen mensen met hun te discussiëren. Dat werd lastig!” Vroeger trapte iedereen tegen de partij aan, en velen zien dat als de vreselijkste tijd. Maar volgens Joop Knukkel was dat juist de makkelijkste tijd. “Want zodra er eentje naar je toe kwam begon je te trappen. De moeilijke tijd kwam toen de CPN zich begon open te stellen en discussies aanging met de rest.”

Vervelende gevolgen
De familie van Joop had op bepaalde manieren toch wel te lijden onder zijn politieke bekendheid. “De eerste keer kregen we ermee te maken met een neef die in Hoorn woonde. Dat mijn broer overleed had hij al een zoontje van twee, Henk. Zijn moeder en hij verhuisde naar Hoorn en zij hertrouwde even later met Evert van der Linden. Op school dacht iedereen dat hij Henk van der Linden heette, maar hij heette natuurlijk nog Knukkel. Na de middelbare school gaat hij solliciteren bij de gemeente Amsterdam. Bij het gesprek zitten twee mensen, waarvan een uit Hoorn. En die vroeg of hij soms familie was van die Knukkel uit Enkhuizen. Toen Henk zei dat ik zijn oom was kon hij het mooi vergeten. Terwijl we geen enkele verbinding met elkaar hadden, alleen dat we familie waren. Henk is daarna het typografenvak ingegaan.”

Een volgende keer kwam het nog dichterbij. De dochter van Joop, Jolanda, werkte bij de broodfabriek in Enkhuizen, maar ze wilde iets anders. Ze solliciteerde bij een restaurantje in de Westerstraat. “Ze ging erheen, alles was prima, ze kon zo beginnen. Alleen nog even gegevens noteren. Bij het horen van haar naam vraagt hij direct ‘je ben toch geen familie van die communist?’ Ze verteld dat ik haar vader ben, waarop hij zegt ‘Oh, dan heb ik je niet nodig’. Jolanda kwam huilend thuis.” Joop ging er achteraan, samen met zijn dochter terug naar het restaurant. Hij vroeg de eigenaar wat eraan zijn dochter mankeerde en waarom zij het werk niet zou kunnen doen. Het was allemaal niet zo bedoelt, ze kon er toch komen werken. Maar dat wil ze natuurlijk al niet meer.

Joop organiseert daarna een demonstratie met wat CPN leden. Voor het restaurant stonden ze met borden en pamfletten om duidelijk te maken wat voor man dat restaurant runde. “Je gaat eraan kapot, had ik tegen hem gezegd. En daar heb ik nog steeds geen spijt van. Mijn naam was geen slechte in Enkhuizen en dat heeft hij geweten. Met veertien dagen was hij weg. Mijn dochters hebben zich nooit geïnteresseerd voor politiek. Ik heb dat ook nooit opgedrongen aan mijn kinderen. Mijn vrouw was het gelukkig met mij eens. Die heeft het heel moeilijk gehad want ik was meer weg dan dat ik thuis was. Ik kan me herinneren dat ik soms die vreemde man was op zondag het vlees kwam snijden!”

Voor de goede mensen in de weer

Hij zou nooit dezelfde keus maken als zijn vader. Bezwijken onder de druk van buitenaf. “Nee, dat is bij mij een karaktertrek. Veel mensen lopen weg als het moeilijk wordt, maar dat heb ik nooit van mijn leven gehad. Vechten tot het end aan toe! Ik had ook liever dat ze me weg zouden schoppen dan dat ik zou weglopen of de druk niet aan zou kunnen. Omdat ik het lef had te durven zeggen dat ik voor de goede mensen in de weer was. Laten ze me daar maar op aanpakken!”

Vergeet niet de situatie en tijd waarin keuzes zijn gemaakt
Daarmee komt Joop op een belangrijk vraagstuk die ook geldt voor de keuzes die zijn vader heeft gemaakt. “Geschiedschrijven is het moeilijkste wat er is. Want je moet je verplaatsen in de tijd zoals die toen was. Mensen maakten keuzes op basis van wat er toen aan de hand was.”

“Mensen vragen vaak of ik dezelfde keus zou maken als ik nu weer voor diezelfde keus zou staan. Ja, ik zou weer dezelfde keus maken. Waarom? Omdat de omstandigheden bepaalde dat je die keus maakte. Je moet alle maatschappelijke omstandigheden van die tijd zien, waarin dat gebeurde. Als je me nu zou vragen of ik dezelfde keuzes zou maken met wat ik nu weet. Ja, ho even! Dat is wel een hele makkelijke natuurlijk! Dat is achteraf een koe in z’n kont kijken. Je moet je bedenken onder welke druk, maatschappelijke druk al die mensen leefden in de vijftiger jaren. Dat is heel mooi beschreven in het boek ‘Geschiedenis van de vakbeweging NVV’ van Ger Harmsen. Hij beschrijft hoe de mensen onder druk leefden in de vijftiger jaren. En de geestelijke druk van de regering. Hoe alles maar aanvaard werd en de mensen niks te vertellen hadden. Nou, en dat moet je allemaal in aanschouw nemen.”


Carina Jonker

Met dank aan meneer Knukkel
Om op artikelen te kunnen reageren moet je als lid ingelogd zijn.
Als je al lid bent kunt hier inloggen of klik hier om een lidmaatschap aan te vragen.
Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube